تبلیغات
مطالب مفید در پزشکی - برشورهای شماره یك تا شش مركز تحقیقات ژنتیك Image Hosted by ImageShack.us
 

برشورهای شماره یك تا شش مركز تحقیقات ژنتیك

دوشنبه 23 آذر 1388   03:41 ب.ظ


نوع مطلب : ام اس (مالتیپل اسکلروزیس) ،

برشورهای منتشر شده بوسیله مركز تحقیقات مهندسی ژنتیك و به همت دوست عزیزم دكتر سرائی و دكتر صنعتی همینطور انجمن ام اس ایران و سایر افراد بلند همت تهیه شده است و حاوی اطلاعات ارزشمندی است از این جهت 12 بروشور را در دو سری در اینجا می آورم. مركز ملی تحقیقات مهندسی
ژنتیك وتكنولوژی زیستی
بروشور های اطلاع رسانی در مورد
MS

بروشور شماره 1
حتماً وقتی به شما گفته شد كه خودتان یا یكی از عزیزان مبتلا به بیماری ام اس هستید ، مثل خودم شدیداً یكه خوردید …در چنین شرایطی معمولاً قبل از هر چیزی بدنبال پاسخ دادن به این سوال هستیم كه با این بیماری چه كارهائی می توان كرد؟ اولین اقدامی كه اكثر خانواده ها پس از آگاهی از ابتلای یكی از عزیزان می كنند غالباً مخفی نگه داشتن مسئله از كلیه آشنایان و حتی گاهی خود بیمار است! وبه دنبال آن فشارهای روحی فراوانی كه بعلت این مخفی كاریها برای بیمار پیش می آید چنان اثرمخربی بربیمار می گذارد كه حتی گاهی اثر مفید داروهای تجویز شده را هم خنثی میكند. شاید بهتر باشد بعنوان یك بیمار ام اس تصمیم بگیریم بجای وحشت وگریز از مشكلی كه پیش آمده ، آنرا بهتر بشناسیم و ببینیم چگونه می توان با كمترین مشكل با ام اس كنارآمد و یك زندگی طبیعی داشت . بروشور حاضر و جزواتی كه متعاقباً مطالعه خواهید كرد با همین هدف و به منظور كمك به كلیه بیماران ام اس كشور تهیه شده است و در آنها با چنین مطالبی آشنا خواهید شد:
ام اس چیست ؟
چه اشخاصی ام اس می گیرند؟
انواع ام اس
علائم و مشكلات شایع در ام اس
چگونه می توان با ام اس زندگی گرد؟
رژیم غذائی مناسب در ام اس (چه بخوریم)
فعالیت و ام اس (ام اس و فیزیوتراپی)
شیوه های حمایتی برای بیماران ام اس
تشخیص ام اس
درمان ام اس
اطلاعات جدید در مورد ام اس و…
در تماس بعدی بیشتر در مورد بیماری ام اس صحبت خواهیم كرد ولی فعلاً بیاد داشته باشید كه با وجود تلاشهای بسیار محققان ، هنوز درمانی برای علاج كامل ام اس كشف نشده است و از درمانهای موجود فقط برای تخفیف عوارض جانبی بیماری و یا بعنوان مسكن استفاده می شود. اما نباید ناامید بشویم چون از طرفی با پیشرفتهای سریع در عرصه های علمی بنظر می رسد با شناخت كامل بیماری و درمان قطعی آن فاصله چندانی نداشته باشیم و از طرف دیگر با آگاهی از شیوه های حمایتی موجود ، خصوصاً مشورت با یك پزشك و نیز فیزیوتراپیست حاذق و دلسوز ، می توان خود را از لحاظ سلامت بدنی به حدی نزدیك به سایر افراد جامعه رساند.
در پایان یادآوری می شود نظرات شما بهترین راهنمای ما برای ادامه این ارتباط خواهد بود .

بروشور شماره 2
ms چیست ؟

به یك شهر بزرگ فكر كنید : در این شهر خیالی ما ، آدمهای زیادی زندگی می كنند كه هر كدام وظیفه ای را انجام می دهد ، یكی لباس مردم را تأمین می كند ، دیگری عرضه كننده مواد غذایی است و سومین نفر هم جزو نیروهای انتظامی است و امنیت مردم شهر ما را برقرار می سازد. هیچ فكر كرده اید بدن هر یك از ما چقدر به همین شهر شباهت دارد ؟
هر یك از سلولهایی كه بدن ما را می سازند به مثابه یكی از شهروندان شهر خیالی ماست كه وظیفه مشخصی دارد، مثلاً سلولهای پوست لباس بدن را تأمین می كنند و گلبولهای قرمز خون مواد غذائی و گلبولهای سفید خون امنیت آن را . بله ، این مأموران انتظامی بدن ما مدام در خیابانها و كوچه های آن یعنی رگهای خونی و فواصل كوچك بین سلولی می گردند تا هر گونه بیگانه (مثلاً چند میكروب ) را شناسایی كرده و از بین ببرند.
مثل اینكه یك چیزمهم فراموش شد!نیروگاه برق وسیم كشی برق این شهرچیزی نیست جزسیستم اعصاب مركزی كه شامل مغز و نخاع می یاشد به كمك رشته های ظریف اعصاب كه تمام اجزا بدن را به مغز و نخاع ارتباط می دهند ، در واقع سیم كشی ارتباطی بدن ماست . درون این سیم كشی ها هم جریان برق جاری است – البته با شدتی بسیار ضعیف تر از آنكه ما را دچار برق گرفتگی كند!!
با هم به ساختمان یكی از این رشته های عصب نگاه كنیم : رشته عصبی درست مانند یك سیم برق بوسیله یك ماده پوششی محافظت می شود. این ماده پوششی سوسیس مانند كه میلین نام دارد فقط یك عایق یا حفاظ برای خود رشته نیست بلكه كمك می كند پیام الكتریكی با سرعتی چندین برابر منتقل شود به زودی می بینیم كه همین میلین یكی از بازیگران اصلی قصه ماست .
برگردیم به نیروهای انتظامی یا همان سیستم ایمنی بدن : سلولهای مختلف این سیستم مانند كارمندانی وظیفه شناس دائماً و با دقتی بسیار زیاد در حال انجام وظیفه اند ، ولی هر كارمند وظیفه شناسی ممكن است گاهی اشتباه كند…
در بدن ما وقتی كه بدلایلی (كه هنوز كاملاً مشخص نشده ) گلوبولهای سفید اشتباهاً به میلین بجای یك عامل بیگانه حمله كردند، بیماری ام اس آغاز شد. و هر بار كه این گلوبولها به رشته های اعصاب مربوط به یكی از اندامهای بدنمان حمله می كنند، آن اندام دچار مشكل خواهد شد. مثلاً زمانی ممكن است در راه رفتن ، دیدن یا حفظ تعادل دچار مشكل شویم .
در یكی از بروشورهای بعدی كه در مورد انواع ام اس است در این باره بیشتر صحبت خواهیم كرد.
برشور شماره 3
شاید بتوان گفت دو بیمار ام اس را نمی توان یافت كه چگونگی شروع و ادامه بیماریشان شبیه هم باشد.
اما من بعنوان یك پزشك آموخته ام كه بیماری ام اس را به چهار دسته اصلی تقسیم كنم كه هر كدام از ما را می توان در یكی از آنها طبقه بندی كرد:
الف – ام اس خوش خیم (
Benign MS ) در این نوع فقط تعداد كمی حمله رخ می دهد كه این حملات معمولاً با بهبودی كامل همراهند . این نوع در طی زمان بدتر نمی شود و معمولاً موجب هیچ ناتوانی ماندگاری نخواهند شد.فردی را كه ده تا پانزده سال پس از آغاز بیماریش علائم اندكی دارد،باید جزء این گروه به شمار آورد. بهر حال گاهگاهی پس از گدشت سالیان دراز ممكن است ام اس فعال شده و ناتوانی فرد افزایش یابد.
ب – نوع عود كننده و فروكش یابنده (
Relapsing Remitting MS ) اكثر مبتلایان ، بیماریشان را با همین نوع آغاز می كنند.
به این ترتیب كه درآنها هرحمله بیماری،یك دوره آرامش(فروكش ) در پی دارد كه بیماران در این دوره آرامش مشكل چندانی ندارند.حمله ها معمولاً غیرقابل پیش بینی اند و در طی آنها ممكن است مشكلات و ناتوانی های جدیدی اضافه شود و یا مشكلات قبلی مجددأ تكرار شوند. هر حمله بیماری ، یك دوره آرامش (فروكش ) در پی دارد كه بیماران در این دوره آرامش مشكل چندانی ندارند.
حمله ها معمولاً غیرقابل پیش بینی اند و در طی آنها ممكن است مشكلات و ناتوانی های جدیدی اضافه شود و یا مشكلات قبلی مجددأ تكرار شوند . هر حمله ممكن است برای ساعتها ، روزها ، هفته ها و حتی ماهها طول بكشد و می تواند خیلی خفیف یا شدید باشد ، در حدی كه نیاز به بستری شدن در بیمارستان باشد. طول مدت دوره های آرامش هم می تواند كوتاه یا طولانی باشد(حتی برای چند سال ) .
در مراحل اولیه این نوع ام اس معمولاً بیماران درایام آرامش مشكلی ندارند. ولی پس از چندین حمله ممكن است بیمار بخاطر آسیب های باقی مانده ، نسبت به قبل از حمله مشكلات بیشتری داشته باشد.
ج – نوع پیشرونده ثانویه (
Secondary Progressive MS ) این دسته را می توان ادامه نوع قبل دانست.یعنی پس ازچندین سال حمله وآرامش، بیمار به حدی می رسد كه بدون وجود دوره های واضحی از حمله یا آرامش ، با گذشت زمان رفته رفته ضعیفتر می شود. زمانی كه لازم است تا شخص به این حد برسد متفاوت است اما طبق آمارهای بین المللی معمولاً بین پانزده تا بیست سال طول می كشد.
د- نوع پیشرونده اولیه (
Primary Progressive) در این نوع ، بیماران هرگز حالت های عود یا فروكش را ندارند و از همان آغاز حالشان بطور ثابت رو به وخامت می رود . این حالت ممكن است هر زمانی متوقف شود و یا همچنان بدتر شود.
مطالب گفته شده از دید یك پزشك و بر طبق اطلاعات علمی بود ولی بعنوان یك بیمار ام اس معتقدم كه روی پیشانی هیچكداممان نوشته نشده كه متعلق به كدام یك از این گروهها هستیم . و مهمترین عاملی كه تعیین می كند سیر بیماریمان خوش خیم یا پیشرونده باشد تا حد زیادی منوط به خواست خودمان است .
در فرصت های بعد بیشتر در این باره صحبت خواهیم كرد.
برشور شماره 4
گفتیم تظاهرات و سیر بیماری ام اس از شخصی به شخص دیگر متفاوت است .
ممكن است علامتی كه مهم ترین مشكل من است اصلاً در شما ایجاد نشده باشد یا بالعكس .
در این بروشور با هم شایعترین مشكلاتی را كه ممكن است طی دوره بیماری برایمان پیش بیاید ، مرور می كنیم .
چشم ها معمولاً اولین و شایعترین اعضای درگیر می باشند. ممكن است شخص به علت انحراف یك چشم دچار دو بینی شود تاری دید در یك یا هر دو چشم یا درد پشت چشم نیز ممكن است رخ دهد. قدرت بینایی معمولاً در اشخاصی كه درگیری چشمی داشته اند ، تا حدی كاهش می یابد .
اندام ها (دست و پا ) ممكن است دچار مشكلات حسی و حركتی شوند. از مشكلات حسی احساس كرختی ، به خواب رفتگی یا سوزن سوزن شدن و از مشكلات حركتی ضعف در یك یا چند اندام ، اشكال در راه رفتن و حركات ارادی دیگر را می توان نام برد.
گوش ها هم گاهی دچار مشكلاتتی نظیر وزوز گوش ، یا كاهش شنوایی می شوند.
احساس نیاز مكرر به دفع ادرار ، بند آمدن و احتباس ادرار ، بی اختیاری در دفع ادرار و بالاخره كاهش میل و توانایی جنسی از مشكلاتی هستند كه در دستگاه ادراری – تناسلی بیماران به وجود می آیند.
از دست دادن تعادل هنگام راه رفتن خصوصاً در تاریكی ممكن است به خاطر درگیری مخچه باشد. گاهی احساس وضعیت در بیماران ام اس مختل می شود یعنی هنگامی كه چشم بیمار را می بندند نمی تواند موقعیت اندامهایشان را بخوبی دریابد.
غیر از اینها می توان به مواردی نظیر مشكل در تمركز حواس و گاهی بی حواسی ، اضطراب ، افسردگی ، احساس درد در ماهیچه ها ، اشكال در سخن گفتن – اشكال در اجابت مزاج واشكال در فرودادن لقمه غذا اشاره كرد.
یادآوری می شود علائم و مشكلات مختلف بخاطر اینست كه سلولهای عصبی در بخشهای گوناگونی درمغز و نخاع درگیر می شوند. این تفاوت ها نه تنها بین دو بیمار مشاهده می شود ، بلكه حتی ممكن است در یك فرد در زمانهای مختلف هم علائم گوناگون بروز كنند . دیگر اینكه علائم ممكن است بارها و بارها بیایند و بروند. پس اگر یكی از توانائی هایمان را از دست دادیم نباید خیلی نگران شویم چرا كه معمولاً امری موقتی است و می توانیم به كمك درمان مناسب ناتوانیها را به میزان زیادی از میان ببریم . گروهی از عوامل می توانند زمینه ساز ایجاد مشكلات جدید باشند ، كه از آنها می توان به گرما و رطوبت ، ورزشهایی كه حرارت بدن را بالا می برند ، تب و مهمتر از همه اینها فشار روحی و عصبی كه پزشكان به آن استرس روانی می گویند اشاره كنیم . پس چه بهتر كه با یك برنامه ریزی ساده تا حد زیادی از این عوامل دوری كنیم .
بروشور شماره 5
فیزیوتراپی چیست ؟
به زبان ساده می توان فیزیوتراپی را علم درمان بوسیله حركت و روشهای فیزیكی دانست . به اشخاصی كه در این مورد تحصیل كرده اند فیزیوتراپیست می گویند.
ام اس و فیزیوتراپی
یكی از مشكلات اصلی ما،ضعف و محدودیت در حركت است كه از طرفی بعلت درگیری قسمتهای حركتی در مغز و نخاع و از طرف دیگر بعلت كم حركت شدن خودمان است . شاید شما هم به یكی از علل زیر حركات خود را محدود كرده اید:
افسردگی و بی حوصلگی ،ترس ازافتادن یا جراحات دیگر و ناآگاهی (مثلاً ترس از ضرر داشتن فعالیت ) . كم بودن تحرك دارای عوارضی است مانند كوتاه شدن و ضعیف تر شدن عضلات ، زخم بستر ، یبوست و …
حتماً تابحال با فردی كه دست یا پایش شكسته است برخورد داشته اید و شاهد بوده اید كه پس از درمان شكستگی و بازكردن گچ ، بیمار در انجام حركات آن عضو ناتوان شده است و نیازمند به فیزیوتراپی برای مدتی محدود بوده است . فرق ما با همین بیمار در این است كه برای مدت نامحدودی به فیزیوتراپی محتاجیم .
شاید فكر كنید عملی نیست كه همه روزه به یك فیزیوتراپیست رجوع كنید و شاید انجام مداوم این كار از نظر وقت و یا هزینه غیرممكن باشد.
اما با یك روش ساده می توانیم این مشكل را حل كنیم :
1- ابتدا به یك فیزیوتراپیست حاذق و دلسوز مراجعه می كنیم . یافتن او اصلاً مشكل نیست ! كافی است به یك مركز فیزیوتراپی رجوع كنید و در صورتی كه در آنجا راحت بودید و حس كردید به مشكلات شما توجه می شود و برایتان دقیقاً برنامه ریزی می كنند، می توانید همیشه به همان فیزیوتراپیست مراجعه كنید. بدیهی است علاوه بردقت و توجه متخصص مربوطه ، سلیقه شخصی شما هم بسیار مهم است و مثلاً فیزیوتراپیست انتخابی من ممكن است برای شما انتخاب مناسبی نباشد.
2- متخصص فیزیوتراپی شما را معاینه می كند و حركتهای مناسب را به شما توصیه می كند و به صلاحدید ایشان چند جلسه ای در همان مركز تمرین می كنید.
3- حركاتی كه فعلاً لازم دارید و تعداد و چگونگی انجام روزانه آنها در خانه را بیاموزید و در صورت نیاز به وسایل كمكی ، آنها را از فروشگاههای این نوع لوازم تهیه كنید و یا اگر می توانید مشابه آنها را برای خود بسازید.
4- هر روزه در منزل وقتی را به حركات فیزیوتراپی اختصاص دهید و ضمن انجام این ورزشها سعی كنید بیشتر به بهبودی و تندرستی فكر كنید .
5- به صلاحدید فیزیوترست هر چند هفته به او مراجعه كنیم تا هم درست انجام شدن حركاتمان را بررسی كند وهم در صورت لزوم تغییراتی در نوع و تعداد حركاتمان بدهد.
چند توصیه كلی :
■ منظور ما از انجام حركات فیزیوتراپی رسیدن به وضعیت بهتر جسمی و روحی است نه شركت در مسابقات المپیك ! پس در انجام ورزشها رعایت اعتدال را فراموش نكنیم …
بهترین حالت ، انجام تعداد كمی حركت در نوبت های متعدد در طی روز است .
■ حركات را تا مرز رسیدن به خستگی انجام بدهیم . در صورت تمایل پس از مدتی استراحت می توان دوباره حركات را تكرار كرد.
■ هرموقعیتی كه انجام حركت را آسان كند مفید است ، بنابراین با توجه به سبك شدن وزن بدن در آب ، شنا یكی از مفید ترین ورزشها برای ما می باشد. البته نیازی به شنای حرفه ای نیست و اندكی هم كه در آب دست و پایمان را تكان دهیم بسیار مفید است .


نوشته شده توسط : مریم